Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Zgadzam się Więcej informacji
SZYBKI KONTAKT

Waszyngtona 12/67 i 68

15-269 Białystok


 tel. +48 85 742-30-04 
 tel. +48 85 744-10-19 
 biuro@kancelaria-skalimowscy.pl

Godziny pracy:
Pn. - Pt 9:00 -17:00

AKTUALNOŚCI

zadośćuczynienie i odszkodowanie od TU

Sygn. akt XI C 0000/12

 

 

 

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

 

Dnia 5 czerwca 2013r.

 

Sąd Rejonowy w B XI Wydział Cywilny w następującym składzie:

 

            Przewodnicząca     SSR A D

            Protokolant             stażysta A L

                  

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013r. w B

na rozprawie  

sprawy z powództwa B Ż, R Ż, Ł Ż, K Ż i M Ż

przeciwko Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółce jawnej w B

o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania                

 

 

I.                    Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powódki B Ż kwotę 24.400,00 zł (dwadzieścia cztery czterysta zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


II.                 Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda R Ż kwotę 24.400,00 zł (dwadzieścia cztery czterysta zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


III.               Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda Ł Ż kwotę 24.400,00 zł (dwadzieścia cztery czterysta zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


IV.              Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda K Ż kwotę 24.400,00 zł (dwadzieścia cztery czterysta zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


V.                 Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda M Ż kwotę 24.400,00 zł (dwadzieścia cztery czterysta zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


VI.              Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz powódki B Ż kwotę 45.600,00 zł (czterdzieści pięć tysięcy sześćset zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty,


VII.            Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda R Ż kwotę 15.600,00 zł (piętnaście tysięcy sześćset zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty,


VIII.         Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda Ł Ż kwotę 15.600,00 zł (piętnaście tysięcy sześćset zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty,


IX.               Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda K Ż kwotę 30.600,00 zł (trzydzieści tysięcy sześćset zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty,


X.                 Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz powoda M Ż kwotę 30.600,00 zł (trzydzieści tysięcy sześćset zł) z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym liczonymi od tej kwoty od dnia 00 listopada 2012r. do dnia zapłaty,


XI.               Oddala powództwa w pozostałym zakresie,


XII.            Zasądza od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz powodów kwotę 2.762,11 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


XIII.          Zasądza od pozwanej W M W Spółki jawnej w B solidarnie na rzecz powodów kwotę 3.114,73 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,


XIV.         Nakazuje pobrać od pozwanych Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie i W M W Spółki jawnej w B na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w B) kwotę 6.110,00 zł tytułem brakujących kosztów sądowych z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego,


XV.            Nakazuje pobrać od pozwanej W M W Spółki jawnej w B na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w B) kwotę 6.890,00 zł tytułem brakujących kosztów sądowych,


XVI.         Nakazuje zwrócić powodom solidarnie ze Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w B) kwotę 308,20 zł (trzysta osiem 20/100 zł) tytułem nierozdysponowanej w całości zaliczki złożonej na poczet wydatków związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych sądowych, zapisaną pod pozycją nr 639/13 księgi sum na zlecenie.


 

Sygn. akt XI C 0000/12

 

Uzasadnienie

 

            Powodowie B Ż, R Ż, Ł Ż, K Ż, M Ż wnieśli o zasądzenie od pozwanej  Towarzystwa Ubezpieczeń w Sopocie kwoty 70.000 zł na rzecz powódki B Ż, kwot po 40.000 zł na rzecz powodów R Ż i Ł Ż oraz kwot po 55.000 zł na rzecz powodów K Ż i M Ż - wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 00 listopada 2011 roku do dnia zapłaty od każdej z wyżej wymienionych kwot, a także o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz każdego z powodów. W uzasadnieniu pozwu wskazali, że pozwana ponosi odpowiedzialność ubezpieczeniową za śmierć A Ż – męża powódki B Ż i ojca pozostałych powodów. W skład żądanych kwot wchodzą zadośćuczynienia w wysokości 45.000 zł w wypadku B Ż oraz po 40.000 zł w wypadku pozostałych powodów oraz odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w wysokości 25.000 zł w wypadku B Ż oraz po 15.000 zł w wypadku K Ż i M Ż. Pozwana wypłaciła zadośćuczynienia w wysokości 25.000 zł na rzecz B Ż oraz po 10.000 zł na rzecz pozostałych powodów, a także 13.000 zł tytułem kosztów pogrzebu. Uzasadniając swoje żądania powodowie stwierdzili, iż śmierć A Ż w wyniku wypadku przy pracy była dla nich bardzo ciężkim przeżyciem i wiązała się z poważnym wstrząsem psychicznym. Śmierć A Ż wiązała się też z pogorszeniem sytuacji materialnej małżonki zmarłego, gdyż nie ma ona pracy, zaś na zmarłym w znacznej mierze spoczywał ciężar utrzymania rodziny. Pogorszeniu uległa też sytuacja jego synów – K i M, którzy nie pracują ze względu na naukę i utrzymują się jedynie z renty rodzinnej.


Pozwana Towarzystwo Ubezpieczeń w Sopocie złożył propozycję zawarcia ugody, zaś na wypadek braku porozumienia wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniosła, że nie kwestionuje zasady swojej odpowiedzialności i wypłaciła zadośćuczynienia odpowiadające rozmiarom krzywd doznanych przez powodów. Stwierdziła też, że nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz powodów odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej. Ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pracodawcy zmarłego A Ż w wypadku szkód wyrządzonych pracownikom przewidywały sumę gwarancyjną w wysokości 200.000 zł. Ponieważ pozwana wypłaciła dotychczas łącznie 78.000 zł, a zatem do wyczerpania sumy ubezpieczenia pozostała kwota 122.000 zł.


Pismem procesowym z dnia 5 listopada 2012 roku powodowie wnieśli o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej W M W Spółki jawnej w B. Podkreślili, iż wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanej pracodawcy zmarłego A Ż jest konieczne ze względu na ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela wynikające z ogólnych warunków ubezpieczenia.


Pozwana W M W Spółka jawna w B wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew przyznała, iż zmarły A Ż był zatrudniony w jej przedsiębiorstwie i zmarł w wyniku wypadku przy pracy. M W została uniewinniona od zarzutu niedopełnienia obowiązków w zakresie BHP i nieumyślnego spowodowania śmierci A Ż. Pozwana spółka wypłaciła rodzinie zmarłego odprawę pośmiertną w wysokości 8.331,12 zł. Powódka B Ż otrzymała rentę w wysokości 1.874,44 zł. Nadto ZUS wypłacił członkom rodziny zmarłego jednorazowe odszkodowanie w wysokości 83.902 zł. Ubezpieczyciel pozwanej wypłacił zaś powodom stosowne zadośćuczynienia (k. 216 – 217).

 

Sąd ustalił, co następuje:

            A Ż był pracownikiem W M W Spółki jawnej w B. Dnia 3 czerwca 2009 roku podczas pracy przy wymianie elementu pokrycia dachowego A Ż spadł z wysokości około 5,8 m, co spowodowało jego śmierć. Przyczyną wypadku było zaniedbanie przez pracodawcę obowiązków w zakresie BHP, który m. in. nie zapewnił A Ż zabezpieczeń w postaci hełmu ochronnego i oznakowania drogi dojścia do miejsca wykonywania pracy. Wyrokiem z dnia 00 września 2010 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VII K 00/10 Sąd Rejonowy w B VII Wydział Karny uniewinnił wspólniczkę pozwanej Spółki M W od występku z art. 220 § 1 k.k. w zb. z art. 155 k.k. i uznał pracownika pozwanej spółki S B winnym występku z art. 220 § 2 k.k. w zb. z art. 155 k.k. Wyrok uprawomocnił się dnia 00 kwietnia 2011 roku (k. 377 – 379 akt sprawy o sygn. VII K 00/10). A Ż pozostawił małżonkę B Ż oraz synów R Ż, Ł Ż, K Ż i M Ż.


            W dniu wypadku pozwana W M W Spółka jawna w B była związana z pozwaną Towarzystwem Ubezpieczeń w Sopocie umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Umowa obejmowała szkody na osobie wyrządzone pracownikom ubezpieczającego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Suma ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu niniejszych szkód wynosiła 200.000 zł. Pozwana nie kwestionowała zasady swojej odpowiedzialności i wypłaciła zadośćuczynienia – w wysokości 25.000 zł dla B Ż i po 10.000 zł dla pozostałych powodów.


            A Ż stanowił oparcie dla swojej rodziny i był bardzo zaangażowany w jej sprawy. Przykładał dużo uwagi do wychowania swoich synów i kształtowania u nich pozytywnych postaw. Łagodził spory pomiędzy braćmi i wspierał ich w momentach niepowodzeń. A Ż starał się poświęcać dużo czasu swoim dzieciom – m. in. zabierał ich na wycieczki i chodził z nimi do kościoła. Pożycie A Ż z żoną układało się pomyślnie, zaś powódka była w pewnym stopniu uzależniona od niego emocjonalnie i materialnie. Zarówno przez małżonkę, jak i przez synów zmarły postrzegany był jako głowa rodziny i cieszył się ich głębokim szacunkiem. Śmierć A Ż była dla powodów bardzo ciężkim przeżyciem. Powodowie kultywują jego pamięć i starają się często odwiedzać jego grób. Wspomnienie zmarłego do dziś budzi w nich silne emocje. B Ż przyjmowała leki uspokajające, a ponadto często zmuszona była korzystać ze zwolnień lekarskich. Reakcja żałoby u powódki uległa przedłużeniu. Śmierć męża spowodowała u niej silne przeżycia psychiczne, uczucie apatii, osłabienie energii życiowej oraz utratę motywacji do życia i pracy, skutkujące osłabieniem aktywności życiowej. Natężenie cierpień psychicznych w okresie żałoby zakłócało funkcjonowanie społeczne powódki. Powodowie R Ż, Ł Ż, K Ż, M Ż przebyli reakcję żałoby. Śmierć ojca wywołała u nich silne przeżycia psychiczne – uczucie pustki, smutku, przygnębienia, tęsknoty za ojcem, żalu i gniewu po jego stracie. W wypadku K Ż uczucia te stały się przyczyną nadużywania alkoholu, co ostatecznie doprowadziło do uzależnienia. Powodowie przebyli wszystkie stadia reakcji żałoby, ale nadal pozostało uczucie pustki, braku bezpieczeństwa i zaspokojenia wszystkich potrzeb. Przestali utrzymywać kontakty towarzyskie i zostali obarczeni obowiązkami, które wykonywał ojciec (wyjaśnienia powodów – k. 234 – 236, zeznania J B, M K i M S – k. 237 – 238, opinia biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii – k. 267 – 277).


            A Ż zarabiał około 2.000 zł miesięcznie i to na nim spoczywał ciężar utrzymania małżonki oraz synów K Ż i M Ż, którzy nie mieli jeszcze zatrudnienia. Planował rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie usług budowlano – remontowych, a następnie pozostawienie tej działalności synom. Uzyskiwał też dochody z innych źródeł niż praca w pozwanej Spółce – m. in. z tytułu prac wykończeniowych oraz prac przy budowie domów mieszkalnych. Pracę przy budowie domów mieszkalnych powód wykonywał wspólnie ze starszymi synami. Dochód z budowy jednego domu wynosił około 8.000 zł. A Ż pracował również za granicą, dzięki czemu uzyskał środki na prace wykończeniowe w domu powodów. Powódka B Ż po śmierci męża siedmiokrotnie korzystała ze zwolnień lekarskich, co spowodowało utratę pracy. Pracowała w sklepie spożywczym. Była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, która zakończyła się styczniu 2012 roku. Zarabiała 600 zł miesięcznie. Żona zmarłego oraz jego synowie K i M, otrzymali renty w wysokości 600 zł miesięcznie. K Ż podjął studia zaoczne na Wydziale Prawa UwB. Czesne wynosi 400 zł miesięcznie. Powód M Ż ukończył kurs koparko – ładowarki i zamierza uzyskać prawo jazdy kategorii C, aby zwiększyć możliwość uzyskania pracy. Śmierć A Ż wiązała się dla powodów, zwłaszcza dla żony i kontynuujących edukację synów, z poważnym pogorszeniem sytuacji materialnej. A Ż wspomagał synów nawet kosztem własnych potrzeb. Posiadał też umiejętności praktyczne, dzięki którym potrafił wykonać wiele praktycznych prac bez konieczności zatrudniania specjalistów. Dbał o dom i ogród, prowadził prace wykończeniowe domu, w którym zamieszkiwała jego rodzina. Powódka nie posiada środków na zakończenie prac wykończeniowych i z trudem znajduje środki na utrzymanie domu. Korzysta z pomocy materialnej powodów R Ż i Ł Ż (wyjaśnienia powodów – k. 234 – 236, zeznania świadków: J B, M K i M S – k. 237 – 238).

 

Sąd zważył, co następuje:

            Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawała zasada odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela TU w Sopocie, która wypłaciła powodom część zadośćuczynień. Strony prezentowały natomiast odmienne stanowiska co do rozmiarów krzywdy doznanej przez powodów oraz co do pogorszenia sytuacji życiowej B Ż, K Ż i M Ż. Pozwana W M W Spółka jawna w B kwestionowała swoją odpowiedzialność, powołując się na uniewinnienie M W, wypłatę odprawy pośmiertnej, obciążający ubezpieczyciela obowiązek wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia OC i uzyskanie przez powodów świadczeń z ubezpieczeń społecznych.


Zgodnie z treścią art. 822 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której zostaje zawarta umowa ubezpieczenia. Oznacza to, że – w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody o istnieniu obowiązku wypłacenia przez ubezpieczyciela odszkodowania decyduje okoliczność, iż na ubezpieczającym (ubezpieczonym) ciąży obowiązek zapłaty odszkodowania osobie trzeciej wskutek nastąpienia określonych w umowie zdarzeń. Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę w takim zakresie, w jakim ponosi ją sam ubezpieczający (ubezpieczony).


Podstawę odpowiedzialności pozwanej W M W Spółki jawnej w B stanowi art. 120 k.p. Szkoda powstała bowiem z winy pracownika tej Spółki S B, który został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za nieumyślne spowodowanie śmierci A Ż i naruszenie zasad BHP. Stosownie do treści art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą Sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną. Sąd rozpoznający sprawę cywilną musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1977 roku, sygn. akt IV PR 63/77, LEX nr 7928). Pozwana Spółka ponosi zatem odpowiedzialność za swego pracownika, zaś fakt, iż jej wspólniczka została uniewinniona, nie niweczy obowiązku naprawienia szkody. Z kolei okoliczność wypłacenia odprawy pośmiertnej czy innych należności związanych ze stosunkiem pracy zmarłego nie ma znaczenia dla obowiązku naprawienia szkody, gdyż świadczenia te wynikają z innego stosunku - pracy.


Wobec ustalenia co do podstaw odpowiedzialności obu pozwanych, do oceny pozostawała kwestia, czy dotychczas wypłacone powodom świadczenia wyczerpują całość ich roszczeń związanych ze śmiercią osoby najbliższej. 

Ustalenia dotyczące samopoczucia powodów po śmierci A Ż i wpływu jego zgonu na ich sytuację życiową poczyniono na podstawie ich wyjaśnień, a także zeznań świadków J B, M K i M S (k. 237 – 238). M K był sąsiadem zmarłego i współpracował z nim przy budowie domów. M S z kolei był krewnym zmarłego i dobrze znał sytuacją rodzinną powodów. Świadek J B również dobrze znał A Ż i jego rodzinę. Sąd nie miał zatem podstaw, aby zakwestionować wiarygodność ich zeznań.


Trudną sytuację powodów po śmierci A Ż potwierdziły też zeznania A A, który na zlecenie pozwanej TU w Sopocie przeprowadził wywiad środowiskowy w ramach postępowania likwidacyjnego. Świadek ten zeznał m. in., iż powódka B Ż korzystała ze zwolnień lekarskich i przyjmowała leki uspokajające po śmieci męża. Potwierdził pogorszenie sytuacji życiowej powodów w związku ze zgonem A Ż (k. 248). Należy podkreślić, iż świadek ów nie tylko jest osobą obcą dla powodów, ale też jest związany z ubezpieczycielem umową, na podstawie której wykonuje na jego rzecz czynności w postępowaniu likwidacyjnym. Nie sposób zatem kwestionować jego obiektywizmu.


Ustalenia co do charakteru więzi łączących powodów ze zmarłym, jego roli w rodzinie oraz wpływu, jaki jego śmierć wywarła na funkcjonowanie rodziny, poczyniono również na podstawie opinii biegłej sądowej z zakresu psychologii E S oraz biegłej sądowej z zakresu psychiatrii G M (k. 267 – 277). Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować konkluzje powyższych opinii. Biegłe poddały rozpatrywany problem gruntownej analizie i przekonująco uargumentowały przedstawione wnioski. Poczynione przez nie ustalenia mogą stać się podstawą do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wnioski przedstawione przez biegłe potwierdzają relacje powodów co do rozmiarów doznanej krzywdy oraz co do silnych relacji, jakie łączyły ich ze zmarłym A Ż.


Stosownie do art. 446 § 4 k.c. Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie z art. 446 § 4 k.c. ma zrekompensować cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci osoby najbliższej. Określając wysokość tego zadośćuczynienia należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej przez poszkodowanego krzywdy, a więc przede wszystkim wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej poszkodowanego ze zmarłym, rolę w rodzinie pełnioną przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej (np. nerwicy, depresji), stopień, w jakim poszkodowany będzie umiał znaleźć się w nowej rzeczywistości i ją zaakceptować, wiek poszkodowanego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w B z dnia 7 marca 2013 roku, sygn. akt I ACa 878/12, LEX nr 1294706).

 

W świetle powyższych kryteriów żądanie dodatkowego zadośćuczynienia w kwocie 25.000 zł dla B Ż i w kwotach po 40.000 zł dla pozostałych powodów należy uznać za uzasadnione w całości. Zaoferowany Sądowi w sprawie materiał dowodowy potwierdził bowiem, iż powodowie byli bardzo związani z A Ż i traktowali go jako głowę rodziny. Biegłe z zakresu psychologii i psychiatrii stwierdziły u B Ż przedłużającą się reakcję żałoby, a także m. in. apatię i osłabienie energii życiowej. Należy też podkreślić, iż młodsi synowie zmarłego – K Ż i M Ż w chwili jego śmierci dopiero wchodzili w wiek dorosły, wciąż jeszcze kontynuowali naukę i potrzebowali materialnego i moralnego wsparcia ze strony ojca. Biegłe potwierdziły związek pomiędzy uzależnieniem od alkoholu K Ż a negatywnymi emocjami, jakie spowodowała śmierć A Ż. W chwili śmierci A Ż miał pięćdziesiąt jeden lat, a zatem powodowie mogli spodziewać się, iż jeszcze przez długi okres będą mogli liczyć na jego wsparcie. Cierpieniom moralnym towarzyszy obawa o przyszłość, gdyż to na zmarłym spoczywał w znacznej mierze ciężar utrzymania rodziny. Lęk tego rodzaju z pewnością najbardziej dotyka powódkę B Ż, która zapewne do końca życia będzie zmuszona korzystać z pomocy synów. 

Stosownie do treści art. 446 § 3 k.c. Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Pogorszenie sytuacji życiowej, o którym mowa w powołanym przepisie, polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale obejmuje także przyszłe szkody majątkowe, często nieuchwytne lub trudne do obliczenia, niemniej prowadzące do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej osoby najbliższej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2009 roku, sygn. akt I CSK 149/09, LEX nr 607232). Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił uznać, iż żądanie wypłaty odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w kwocie 25.000 zł na rzecz B Ż oraz w kwotach po 15.000 zł na rzecz K Ż i M Ż jest uzasadnione w całości. Ciężar utrzymania rodziny w znaczniej mierze spoczywał na zmarłym A Ż. Po śmierci męża powódka B Ż była zmuszona często korzystać ze zwolnień lekarskich, co doprowadziło do utraty pracy. Powódka oraz kontynuujący naukę K Ż i M Ż otrzymali renty w wysokości 609,82 zł miesięcznie. Należy podkreślić, iż A Ż posiadał umiejętności, które pozwalały mu na dodatkowy zarobek dzięki wykonywaniu prac budowlanych i wykończeniowych. Aktywnie poszukiwał dodatkowych źródeł utrzymania, o czym świadczą zarobkowe wyjazdy za granicę oraz podejmowanie pracy przy budowie domów mieszkalnych. Odszkodowanie zasądzone na podstawie 446 § 3 k.c. pozwoli jego synom na ukończenie edukacji i pozwoli choć w części zabezpieczyć przyszłość małżonki zmarłego. Należy podkreślić, iż B Ż jest w wieku, w którym znalezienie i utrzymanie dobrze płatnej pracy jest dość trudne. Nie może również liczyć na wysoką emeryturę, gdyż przez wiele korzystała z urlopu wychowawczego.


W przedmiotowym wypadku powodowie mogą dochodzić swego roszczenia od kilku podmiotów, lecz na podstawie odrębnych stosunków prawnych, jakie go łączą z poszczególnymi podmiotami. Pomiędzy pozwanymi występuje zatem solidarność nieprawidłowa (in solidum), do której stosuje się w drodze analogii przepisy o zobowiązaniach solidarnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1997 roku, sygn. akt  II CKU 78/97, Prok. i Pr. 1998/2/30). Należy jednak wziąć pod uwagę, iż pozwana TU w Sopocie odpowiada jedynie w granicach sumy ubezpieczenia w wysokości 200.000 zł i wypłaciła już łącznie kwotę 78.000 zł. Oznacza to, że odpowiedzialność ubezpieczyciela jest ograniczona do kwoty 122.000 zł. Na rzecz każdego z powodów należy zatem zasądzić kwoty po 24.400 zł (122.000 zł : 5) in solidum od obu pozwanych, zaś pozostałą część odszkodowań należy zasądzić od pozwanej W M W Spółki jawnej w B.


Biorąc powyższe pod uwagę na mocy powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji.

Na mocy art. 481 § 1 k.c. odsetki zasądzono od dnia doręczenia odpisu pozwu W M W Spółce jawnej w B (k. 231). W aktach sprawy nie ma bowiem dowodu, iż pozwana Spółka była już wcześniej wzywana do zapłaty, a zatem żądanie odsetkowe od daty wskazywanej w pozwie nie mogło być uwzględnione, co skutkowało częściowe oddalenie powództwa.

O kosztach procesu postanowiono w myśl przepisów art. 100 zd. 2 k.p.c. (zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu) oraz § 2, 4, 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), a także części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.). W skład kosztów procesu poniesionych przez powodów wchodzą koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych sądowych w kwocie 2.191,84 zł (k. 260, 282, 294), wynagrodzenie działającego w ich imieniu pełnomocnika w wysokości 3.600 zł oraz opłaty skarbowe równe 85 zł w związku z czynnościami udzielenia pełnomocnictw procesowych (k. 22 – 26). Biorąc pod uwagę ograniczenie odpowiedzialności pozwanej TU w Sopocie, należało uznać, iż ubezpieczyciel odpowiada za koszty procesu jedynie w 47%, gdyż w takim stosunku nierozdysponowana dotąd suma ubezpieczenia pozostaje do sumy wszystkich żądanych zadośćuczynień i odszkodowań ((122.000 zł x 100) : 260.000 zł). Koszty procesu należało zasądzić in solidum od obu pozwanych jedynie do kwoty 2.762,11 zł (5.876,84 zł x 47%), zaś pozostałą część kosztów procesu w kwocie 3.114,73 zł należało zasądzić od pozwanej W M W Spółki jawnej w B.


Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku powodów o zasądzenie od pozwanych zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w kwotach odpowiednio dodatkowo 2 x 3.600,00 zł i 2 x 2.400 zł, a zasądził jedynie kwotę 3.600 zł jako odpowiadającą najwyższej kwocie wskazanej jako wartość przedmiotu sporu. W tym zakresie Sad miał na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 12 lipca 1980r. w sprawie sygn. akt II CZ 79/80, LEX nr 2558 oraz w uchwale z dnia 30 stycznia 2007r. w sprawie sygn. akt III CZP 130/06, LEX nr 212453. W obu wskazanych orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazał, że artykuł 98 § 1 k.p.c. określa dwie podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu - zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę kosztów niezbędnych i celowych. Stosownie do art. 98 § 3 k.p.c., do niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie, nie wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach. Aprobowane przy tym - jako prawidłowe i zachowujące aktualność – było stanowisko, że reprezentowanie przez jednego adwokata lub radcę prawnego kilku osób, występujących w sprawie w charakterze współuczestników, uzasadnia przyznanie tym współuczestnikom zwrotu kosztów zastępstwa w wysokości tylko jednego wynagrodzenia. Istotne zmiany w zakresie zasad orzekania przez Sąd o kosztach procesu wprowadził art. 109 § 2 k.p.c., który - nawiązując do unormowania zawartego w art. 98 § 1 k.p.c. - wymienia jako okoliczności brane przez Sąd pod uwagę - celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia, łącząc tę drugą przesłankę z charakterem sprawy. Przy ustalaniu kosztów strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika Sąd powinien uwzględniać niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W obecnym stanie prawnym Sąd ocenia zatem wysokość podlegającego zwrotowi wynagrodzenia na podstawie autonomicznie określonych przesłanek i każdorazowo oceniając charakter sprawy, uwzględnia rzeczywisty nakład pracy pełnomocnika i podjęte przez niego w sprawie czynności.


Nie ulega wątpliwości, że nakład pracy pełnomocnika powodów nie uzasadnia przyznania pięciokrotności stawki wynagrodzenia. Sprawa niniejsza jest sprawą typową, roszczenia powodów zostały oparte na tym samym stanie faktycznym i prawnym, zostały w niej złożone typowe wnioski dowodowe, zaś postępowanie przebiegało na 3 rozprawach, z czego tylko jedna była dość obszerna. Trudno zatem przyjąć, że miało miejsce zwiększenie nakładu pracy pełnomocnika powodów ponad kwotę wynagrodzenia przyznanego przez Sąd w wyroku.  

     Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 90/2010r., poz. 594 z późn. zm.) w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c. nakazano pobrać od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w B kwotę 13.000 zł tytułem opłat stosunkowych (k. 1). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej ograniczenie odpowiedzialności pozwanej TU w Sopocie, nakazano pobrać in solidum od obu pozwanych jedynie kwotę 6.110 zł (13.000 zł x 47 %), zaś pozostałą część kosztów sądowych w kwocie 6.890 zł nakazano pobrać od pozwanej W M W Spółki jawnej w B.


O zwrocie kwoty 308,20 zł tytułem nadpłaty na poczet wydatków związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych sądowych solidarnie na rzecz powodów rozstrzygnięto na mocy art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 90/2010r., poz. 594 z późn. zm.) (k. 260, 282, 294).

 

 

adwokat Białystok, pełnomocnik,

pozwany, powód, odszkodowanie,

zadośćuczynienie


data publikacji: 2019-03-25 14:37:22